Kwa Mujibu wa Shirika la Habari la Kimataifa la Ahlul-Bayt (AS) –ABNA– Uchambuzi wa hali ya kisiasa Mashariki ya Kati unaonyesha kuwa, kufuatia makubaliano ya amani kati ya Jamhuri ya Kiislamu ya Iran na Marekani, eneo hilo limeingia katika hatua mpya ya kisiasa inayobeba fursa na changamoto mbalimbali, huku utekelezaji wa makubaliano hayo ukiendelea kutegemea masuala kadhaa ambayo bado hayajakamilika.
Kwa mujibu wa vyanzo mbalimbali vya habari vya kimataifa, ikiwemo Reuters, AP, CBS News, Al Jazeera, The Guardian, Tasnim News na vyombo vingine vya kuaminika, makubaliano hayo yameingia katika hatua muhimu, lakini mustakabali wake utategemea namna pande husika zitakavyotekeleza ahadi zao.
Makubaliano ni ushindi wa diplomasia kuliko ushindi wa kijeshi
Kwa mujibu wa uchambuzi huo, Marekani imelazimika kufanya makubaliano hayo ikilenga kumaliza vita na kurejesha utulivu wa uchumi wa dunia, hususan kupitia kufunguliwa tena kwa njia ya kimkakati ya Mlango wa Bahari wa Hormuz, ambao ulifungwa na Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu (IRGC), pamoja na kupunguza mfumuko wa bei duniani.
Kwa upande mwingine, Iran inanufaika kwa kulenga kuondolewa kwa vikwazo vya muda mrefu ilivyowekewa, kupata fidia ya hasara za vita, kurejeshewa mali zake zilizokuwa zimezuiwa nchini Marekani kwa miaka mingi zenye thamani ya mabilioni ya dola, pamoja na kuhakikisha kuwa hakutakuwa na mashambulizi mapya dhidi yake au dhidi ya washirika wake.
Je, makubaliano hayo yana madhara kwa Israel?
Kwa mujibu wa uchambuzi huu, kwa kiwango fulani jibu ni ndiyo.
Iran imeweka wazi kuwa kuendelea kwa uwepo wa jeshi la Israel Kusini mwa Lebanon kutahesabiwa kuwa ni ukiukaji wa makubaliano hayo.
Kwa upande wake, serikali ya Israel imesema wazi kuwa haitajifunga na makubaliano hayo na kwamba itaendelea kubaki Kusini mwa Lebanon kwa muda itakaoona unafaa.
Hali hiyo inaonyesha kuwa utawala wa Israel haujafurahishwa na makubaliano hayo kati ya Marekani na Iran, ukiyaona kama ushindi mkubwa kwa Tehran, na hivyo unatafuta njia za kuyakwamisha.
Kutokana na hali hiyo, inaonekana kuwa maslahi ya Washington na Tel Aviv hayafanani kikamilifu katika hatua hii ya mazungumzo.
Je, kuna mvutano kati ya Trump na Netanyahu?
Uchambuzi huo unaeleza kuwa dalili za kutofautiana kati ya Rais Donald Trump na Waziri Mkuu Benjamin Netanyahu zinazidi kuongezeka.
Trump amesema hadharani kuwa hafurahishwi na namna Israel inavyoshughulikia suala la Lebanon, na amesisitiza kuwa Netanyahu anatakiwa kuwa na uwajibikaji zaidi kwa sababu operesheni za Israel zinaweza kuhatarisha makubaliano yaliyofikiwa kati ya Marekani na Iran.
Vyombo vya habari kama Reuters, CBS, The Guardian na Straits Times vimeripoti kuwa kuna tofauti za wazi kati ya viongozi hao wawili kuhusu namna ya kushughulikia Lebanon na Iran.
Je, Trump anaweza kuilazimisha Israel kuondoka Kusini mwa Lebanon?
Kwa mujibu wa uchambuzi huo, kisheria na kisiasa Trump ana ushawishi mkubwa kwa Israel, lakini hana mamlaka ya moja kwa moja ya kuilazimisha.
Marekani ndiyo mfadhili mkuu wa kijeshi wa Israel, chanzo kikuu cha silaha zake nyingi pamoja na ngao yake muhimu ya kidiplomasia.
Kutokana na nafasi hiyo, Trump anaweza kutumia misaada ya kijeshi, misaada ya kifedha na shinikizo la kisiasa ili kuishinikiza Israel.
Hata hivyo, iwapo Netanyahu ataendelea kuamini kuwa usalama wa Israel uko hatarini, anaweza kuendelea kupinga shinikizo hilo, kama alivyoonyesha kwa kusisitiza kuwa jeshi la Israel litaendelea kubaki nchini Lebanon.
Je, Israel itatii maagizo ya Marekani?
Kwa sasa, dalili zinaonyesha kuwa si kwa urahisi.
Mawaziri kadhaa wa serikali ya Netanyahu wameweka wazi kuwa makubaliano ya Trump hayaifungi Israel.
Aidha, serikali ya Israel inaamini kuwa kuondoka Lebanon kabla ya kuidhoofisha Hezbollah kutakuwa hatari kwa usalama wake.
Kutokana na hali hiyo, kuna uwezekano wa kushuhudiwa mashinikizo makubwa kutoka Washington, upinzani kutoka Tel Aviv pamoja na mazungumzo marefu kabla ya kufikiwa suluhisho la kudumu.
Mwisho
Kwa sasa kuna mambo matatu muhimu yanayojitokeza.
Kwanza, Rais Donald Trump anataka mafanikio ya kidiplomasia na kumaliza vita kabla havijaathiri zaidi uchumi wa Marekani, uchumi wa dunia na mazingira ya kisiasa ya ndani ya Marekani.
Pili, Jamhuri ya Kiislamu ya Iran inataka makubaliano hayo yajumuishe kuondoka kwa jeshi la Israel ndani ya ardhi za Lebanon, jambo ambalo Tehran inaliona kuwa sehemu ya mwisho wa vita.
Tatu, Waziri Mkuu Benjamin Netanyahu bado anaamini kuwa operesheni dhidi ya Hezbollah zinapaswa kuendelea hata kama hatua hiyo itaongeza tofauti zake na Washington.
Kwa hiyo, ikiwa Trump ataendelea kushinikiza utekelezaji kamili wa makubaliano huku Netanyahu akiendelea kusisitiza kubaki Lebanon, uhusiano kati ya viongozi hao unaweza kuingia katika kipindi cha mvutano mkubwa, ingawa si lazima ufikie kuvunjika kabisa kutokana na uhusiano wa kimkakati wa muda mrefu uliopo kati ya Marekani na Israel.
ABNA itaendelea kufuatilia maendeleo haya na kuchapisha sehemu ya pili ya uchambuzi huu, ambayo itaangazia kwa kina zaidi mtazamo wa Jamhuri ya Kiislamu ya Iran kuhusu makubaliano hayo ya amani na athari zake kwa mustakabali wa Mashariki ya Kati.
Na: Sheikh Taqee Z.Athumani
Your Comment